Blogs en Artikelen

Kijk even in de Index om snel informatie te vinden over het onderwerp waar jij naar op zoek bent. De komende tijd zal ik de blogs en artikelen die ik al gepubliceerd heb op de website van Man en Paard Coaching overhevelen naar deze nieuwe. Tot die tijd kan je ze uiteraard daar nog lezen.

Hartelijke groet,

Hester Stasse, Very Important Horse - Meer ontspanning, plezier en vrijheid met paarden

PS: Op de hoogte blijven van nieuwe artikelen en blogs? Meld je dan aan voor Motivatie in je Mailbox, de nieuwsbrief van Very Important Horse.


Jouw reactie op spanning tijdens je buitenrit-1

Hoe jij reageert als je paard iets spannend vindt tijdens jullie buitenrit - Deel 1

Een van de 5 factoren die van jouw buitenrit een feestje of een flop kunnen maken


Ook de vijfde factor die van je buitenrit een feestje of een flop kan maken gaat over jou. In het vorige deel had ik het er al over hoe belangrijk het is om zelf niet met een veel te vol spanningsemmertje te beginnen aan je buitenrit. Heb je wat dat betreft goed voor jezelf gezorgd - en dus ook indirect voor je paard - dan sta je in ieder geval niet al van tevoren met 1-0 achter. Maar hoe jij reageert als je paard iets spannend vindt is minstens net zo belangrijk.

[Dit is het eerste deel van het artikel "Hoe jij reageert als je paard iets spannend vindt tijdens jullie buitenrit"]


Op berenjacht

Regelmatig werk ik met paardeneigenaren die contact opnamen omdat hun paard overal van schrikt, maar waarbij tijdens de training al snel blijkt dat hun paard nergens last van heeft. Nou ja, zolang de eigenaren zelf maar ontspannen zijn. Alleen blijken die vervolgens een talent te hebben voor het zien van bos- of bakkabouters en allerlei andere beren op hun weg. En als ze daar eenmaal over beginnen te malen, dan hebben ze binnen de kortste keren een stresskip op vier benen onder het zadel of aan de hand.


Jij moet ook je steentje bijdragen

Met andere woorden, je paard kan zo goed als bombproof zijn, maar omdat hij slechts 50% van de combinatie is, helpt het als jij jezelf ook traint om je spanning los te laten. Want als jij je continu zit op te vreten van de spanning omdat je bang bent dat er een vogel uit de struiken zou kunnen vliegen en je paard daarop zou kunnen reageren, dan maak je het een sociaal gevoelsdier als een paard wel heel moeilijk om NIET langzaam maar zeker uit zijn panty te gaan. Je paard leeft in het nu. Dus als jij de hele tijd de struiken in de gaten houdt, dan moet daar in zijn gedachten wel een gigantisch monster in zitten wat jij kennelijk al gezien hebt en hij nog niet. En maakt hij zich klaar om er heel hard vandoor te gaan. Vandaar dat het belangrijk is dat jij leert om je spanning ten eerste op te merken en ten tweede actief los te laten. Hoe je dat doet, vertel ik verderop in dit artikel.


Zet je fantasie in het zonnetje

Nou is er ook een voordeel aan het hebben van een rijke fantasie (nou ja, er zijn er meer natuurlijk, maar voor deze situatie dan) en dat is dat je dan ook automatisch goed bent in het bedenken van heel aantrekkelijk beeldmateriaal. Alleen gok ik dat de meeste mensen daar iets minder in zijn getraind. Want laten we wel wezen, elk dier, inclusief de mens, is van nature geprogrammeerd om alert te zijn op potentieel gevaarlijke situaties, zodat hij die kan vermijden. Vandaar dat het extra belangrijk is om je in te beelden hoe het zou zijn als alles goed gaat. Je brein maakt namelijk geen onderscheid tussen gedachten en echte belevenissen. Dat betekent dat je jezelf als het ware kunt programmeren om in mogelijkheden te denken in plaats van te focussen op wat er allemaal mis kan gaan. In mijn blog “Focus jij op wat je NIET wil of op wat je WEL wil?” ga ik daar dieper op in.


Je kunt niet alles trainen

Hoe goed je je ook voorbereidt, tijdens een buitenrit kunnen er altijd gekke dingen gebeuren die je niet hebt voorzien. Toen ik een tijdje terug de vraag stelde welke spannende situaties amazones en ruiters zoal waren tegengekomen bij het buitenrijden, kreeg ik een heleboel reacties. Hier zijn een paar van de meest extreme "close encounters":

Crashende kites, plotseling opduikende varkens/geiten/ezels/alpaca’s/lama’s/zeehonden/Schotse Hooglanders, ligfietsen (vooral van die bananen op wielen), hijskranen, kermisattracties (met of zonder een vosje ertussen), ligbedden met parasols, honderden mountainbikers op het strand, 8 vierspannen in volle draf door de branding, laagvliegende (oorlogs)vliegtuigen en helicopters, en een fietsende boom.

Ook mensen in gekke houdingen, met vreemde spullen of die aparte dingen doen scoorden hoog: vissers in een tentje, mensen die yoga-oefeningen doen, nordic walking-clubs, een tot zijn middel ingegraven jongetje, mensen met kinderwagens, een rennende blote meneer op het strand, en iemand die met een lang target haar paard traint.

Ook dingen die normaalgesproken niet bewegen, maar waarvan paarden lijken te denken dat ze toch tot leven kunnen komen: witte markeringen op de weg, verkeersborden en bergen zand.

En tenslotte uiteraard alles wat normaal is en (plotseling) beweegt: duiven, blaadjes, stukken plastic, was en - niet te vergeten - SHETLANDERS. 8-O

(Als je beter wilt begrijpen waarom paarden deze dingen zo eng vinden, zou ik je aanraden om dit artikel even te (her)lezen.)

Van sommige van deze voorbeelden ga je grinniken, maar er zijn ook situaties bij waar ik zelf ook klotsende oksels van krijg als ik me indenk dat ik ze zou tegenkomen. Laat staan je paard. Al die dingen kunnen zorgen voor een kleinere of grotere schrikreactie en als je pech hebt zullen ze zijn spanningsemmertje doen overstromen, waardoor je paard gaat omdraaien, bokken, steigeren en/of op hol slaat. In al deze spanningsfases is het cruciaal hoe jij reageert.


Verhoogde spanning: Als je paard alert wordt

Je kent het wel; je bent rustig aan het rijden en plotseling gaat je paard in standje “giraf”. Op zo’n moment zijn er verschillende dingen die je kunt doen om je paard en jou hier doorheen te helpen.


Actie 1: Ontspannen als het spannend wordt

Een van de belangrijkste reacties als je paard alert wordt, is om zelf te ontspannen. Normaalgesproken zal je op zo’n moment ook (onbewust) je spieren aanspannen. Grote kans dat je ook gaat bedenken wat er allemaal fout kan gaan. En ook daardoor zal je je lichaam (onbewust) aanspannen en sneller gaan ademen of je adem inhouden. Verder is de kans groot dat je een golf adrenaline door je lijf voelt stromen. Daar is allemaal niets geks aan en ik verwacht ook niet dat je door te oefenen plotseling in een ijskonijn verandert dat nergens meer van schrikt. Wel is het handig om na jouw eigen schrikreactie die spanning zo snel mogelijk weg te laten vloeien.


Loop de spanningschecklist af

Ondertussen heb ik mezelf aangeleerd om via een bodycheck snel te lokaliseren waar in mijn lichaam ik me onbewust aanspan en om die spanning er vervolgens gelijk uit te gooien. Ik heb deze checklist al eens eerder gedeeld, maar ik vind hem hier net zo op zijn plek als in dat artikel. Concreet ga je van boven naar beneden de belangrijkste spanningsknooppunten in je lichaam na en ontspan je ze actief. Ofwel:

* Ben ik aan het staren?

* Klem ik mijn kaken op elkaar?

* Zitten mijn schouders tegen mijn oren?

* Heb ik mijn armen opgetrokken?

* Knijp ik mijn handen tot vuisten?

* Zit mijn ademhaling in mijn borst en/of houd ik mijn adem in?

* Zitten mijn billen tegen elkaar geknepen?

* Heb ik mijn knieën op slot gezet?

* Krom ik mijn tenen in mijn schoenen?


Als een plumpudding in elkaar zakken

Een goed moment om dit lijstje - wat je hier gratis kunt downloaden - na te gaan is als je je paard even stilzet, of je er nou naast loopt of erop zit. Door dit vaker te doen, leer je op welke punten je de meeste spanning vasthoudt en kan je je daarop concentreren als het een keertje spannend wordt. Ik heb mezelf eigen gemaakt om heel diep uit te ademen en voor de zekerheid al mijn ledematen zachtjes los te schudden. Overdreven gezien laat ik mezelf dus als een plumpudding in elkaar zakken. Voordeel daarvan is mijn hele lichaam in een keer ontspannen is - wel zo fijn als ik een paard wil helpen om zijn spanning kwijt te raken door het goede voorbeeld te geven.


Spanning checken als gewoonte

Overigens ga ik ondertussen veel vaker de checklist af dan enkel op momenten dat ik met paarden te maken heb. Als ik het druk heb zal ik ook achter mijn laptop bijvoorbeeld de neiging hebben om onbewust mijn schouder(s) op te trekken, mijn tenen in mijn schoenen op te krullen en mijn adem vast te houden. Dus ik loop meerdere keren per dag het lijstje af om mezelf even te resetten qua spanning. Ik heb gemerkt dat het opmerken en loslaten van spanning daardoor steeds makkelijker en sneller gaat en een tweede natuur is geworden.


Een liedje zingen om te blijven ademen

Je adem vasthouden is iets wat er heel gemakkelijk insluipt, weet ik uit ervaring. Een populaire oplossing daarvoor is om een liedje te zingen. Op die manier word je gedwongen om adem te blijven halen, want anders komt het liedje niet erg uit de verf. Zelf ben ik niet zo van de liedjes, misschien omdat ik vroeger in een rockband heb gezongen en een stevige muzikale omlijsting mis. ;-) En kinderliedjes… daar had ik vroeger al een hekel aan vanwege hun vaak nogal stereotype inslag, dus nee, dank je. Maar leef je vooral uit met Kortjakje, Sinterklaas Kapoentje en Zakdoekje leggen als dat voor jou werkt, want als het gaat om het kalmeren van je paard is wat mij betreft alles geoorloofd. (Zolang het echt kalmeren is uiteraard.)


Rustig praten tegen je paard

Wat ik dan wel doe? Ik praat tegen paarden. Best veel eigenlijk, want na een spannende training heb ik een kurkdroge mond. Ik zeg wat ik zie, erken dat ik het spannend vind hoe hij reageert en vertel hem dat we dit samen aankunnen en gaan oplossen. Door te praten op een lage toonhoogte en de lettergrepen uit te rekken, ga ik weer dieper in- en uitademen en dat heeft een kalmerend effect op mij en dus op het paard.


Actie 2: Geef je paard een time-out

Omdat je paard andere zintuigen heeft dan jij en instinctief reageert op bepaalde silhouetten, geuren, gevoelens en geluiden, kan het enorm helpen om hem de tijd te geven om te bepalen dat wat hij waarneemt geen bedreiging vormt. Sowieso zal je merken dat je paard niet of nauwelijks op jouw hulpen reageert - in dit korte artikel leg ik uit waarom. Tel dan even rustig tot 13 (bij sommige paarden tot 10, bij andere tot 15 - aan zijn lichaamstaal kan je zien of zijn spanning afneemt) zonder dat je druk uitoefent op je teugels of leidtouw). In de meeste gevallen zal je paard na de time-out uit zijn verstarring komen en weer aanspreekbaar zijn, zodat jullie verder kunnen rijden.


Actie 3: Blijf in contact met je paard door simpele oefeningen te doen

Door je paard kleine, simpele opdrachtjes te geven als hij alert is, bereik je meerdere doelen. Enerzijds kan je zo testen in hoeverre je paard zijn aandacht bij jou kan houden door hem meerdere oefeningetjes te laten uitvoeren, of er eentje een paar keer te herhalen. Verder geef je hem iets te doen dat hij goed kent, omdat jullie dat thuis heel veel geoefend hebben, ofwel iets bekends in een onbekende situatie. Omdat je paard uit ervaring weet wat jouw reactie zal zijn als hij zo’n opdrachtje goed uitvoert, is wat er gaat gebeuren controleerbaar en voorspelbaar en dat zorgt voor ontspanning. De oefeningetjes zorgen er daarnaast voor dat ze je paard afleiden van datgene waar hij zo gefocust op is. En je kan aan de manier waarop hij het opdrachtje uitvoert en zijn beloning aanneemt zien hoeveel spanning hij heeft.

Voorbeelden van zulke eenvoudige oefeningetjes zijn:

  • Een stapje voor-, zij- of achterwaarts zetten;
  • Naar links, rechts of beneden inbuigen;
  • Flemen;
  • Hoofd schudden;
  • Een (hand)target aanraken;
  • De punt van je laars of zweep aanraken
  • Hoofd omlaag houden.


Wat cruciaal is voor het succes van deze aanpak, is dat je paard de opdrachtjes in een veilige omgeving heeft geleerd en dat je ze ook een aantal keren tijdens je buitenritten hebt laten uitvoeren terwijl hij ontspannen was. Je paard belonen met een hooibrokje of een stukje wortel vanuit het zadel is even wennen, dus vandaar dat het sowieso een aanrader is om dit een aantal keren in de bak of wei thuis te oefenen voordat je op pad gaat. Zorg ervoor dat je je beloning op schouderhoogte of daaronder geeft, zodat je paard zijn rug niet wegdrukt tijdens het aannemen ervan. Bied je beloning ook afwisselend links en rechts aan om je paard dezelfde hoeveelheid buiging naar beide kanten te geven. Om je paard te laten weten aan welke kant hij zijn brokje kan verwachten, geef je twee of drie zachte tikjes op zijn hals aan de kant die je gekozen hebt.

Vindt je paard beloningen krijgen terwijl je op zijn rug zit heel ingewikkeld, dan kan je beter op de grond beginnen. Laat hem dan eerst op stemcommando een aantal keren op de grond je (hand)target aanraken of inbuigen, waarbij jij op schouderpositie staat. Vervolgens geef jij de tikjes op zijn schouder en beloon je hem op schouderhoogte. Zo snapt je paard het principe al voordat je opstijgt.


In het tweede deel van dit artikel ga ik in op de acties die je het beste kunt nemen als je paard weigert om verder te gaan, en als hij aan de kletter gaat.


Hoe goed kan jij je ontspannen als het spannend is? Ik ben benieuwd!


Hester Stasse, Very Important Horse - Meer ontspanning, plezier en vrijheid met paarden

PS: Meer weten over hoe je de ontspanning kunt vinden in jouw buitenritten? Live vragen stellen over waarom je paard op bepaalde dingen reageert en wat je daaraan kunt doen? Dan is mijn Online Masterclass "Ontspannen buitenrijden" iets voor jou. Kijk even hier wanneer de volgende gepland staat en schrijf je in.


Op de hoogte blijven van mijn blogs en artikelen?

Laat dan je naam en mailadres achter via deze link.